logo TAMEY

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΔVIII_3: Υποδοχή και εξέταση καταγγελιών

 

  1. Σκοπός

Σκοπός της διαδικασίας είναι η υποδοχή και εξέταση καταγγελιών σχετικά με τα Προγράμματα/ πράξεις ΤΑΜΕΥ.

  1. Θεσμικό Πλαίσιο

Κανονισμός 1060/2021: Άρθρο 69, παρ. 7

Νόμος 4914/2022: Άρθρα 42, 49 & 50

  1. 4622/2019, Κεφάλαιο Γ άρθρα 82-103 Σύσταση της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, άρθρο 118 και άρθρο 119, όπως τροποποιήθηκαν με τις διατάξεις του άρθρου 174 του Ν. 4635/2019, άρθρου 9 του Ν. 4637/2019 και ισχύουν

 

  1. Πεδίο εφαρμογής

Η διαδικασία εφαρμόζεται σε περίπτωση καταγγελίας που αφορά στα Προγράμματα/ πράξεις ΤΑΜΕΥ. Στην εφαρμογή, συμμετέχει με ενεργό ρόλο η ΕΑΔ/AFCOS.

 

  1. Περιγραφή

4.1 Υποδοχή καταγγελίας

Εθνικό σημείο υποδοχής καταγγελιών που αφορούν σε συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα/ έργα είναι η Εθνική Αρχή Διαφάνειας (ΕΑΔ), η οποία αποτελεί την Υπηρεσία που έχει αναλάβει τον εθνικό συντονισμό για θέματα απάτης στην Ελλάδα  (Anti-fraud Coordination Service/AFCOS).

4.1.1 Εξέταση καταγγελίας από ΕΑΔ/AFCOS

Η ΕΑΔ/AFCOS εξετάζει τις εισερχόμενες καταγγελίες και, σύμφωνα με το σύστημα διαχείρισης καταγγελιών που εφαρμόζει , αποφαίνεται για τον περαιτέρω χειρισμό τους.

Για τα συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα/ έργα που κρίνεται ότι πρέπει να διερευνηθούν, η ΕΑΔ/AFCOS δύναται να ενεργοποιήσει:

Σε κάθε καταγγελία, η ΕΑΔ/AFCOS αποδίδει έναν μοναδικό κωδικό αναγνώρισης για την ιχνηλάτησή της, ο οποίος και χρησιμοποιείται για την καταγραφή των στοιχείων της καταγγελίας.

4.2.1 Περιπτώσεις για τις οποίες αποφασίζεται να γίνει η διερεύνηση από αρμόδια εθνική αρχή έρευνας

Στις περιπτώσεις αυτές, η ΕΑΔ/AFCOS διαβιβάζει το φάκελο της καταγγελίας είτε στην αρμόδια Μονάδα/ Τομέα της ΕΑΔ είτε σε άλλη αρμόδια εθνική αρχή έρευνας προκειμένου να ξεκινήσει τη διερεύνηση της υπόθεσης.

Στο στάδιο αυτό, η ΕΑΔ/AFCOS ενημερώνει εγγράφως τον αρμόδιο φορέα που διαχειρίζεται το συγχρηματοδοτημένο έργο/Πράξη με το οποίο σχετίζεται η καταγγελία (δηλ. την αρμόδια ΔΑ και τον αρμόδιο Ενδιάμεσο Φορέα-εφόσον έχει οριστεί), με κοινοποίηση στην Αρχή Ελέγχου-ΕΔΕΛ.

Με την έγγραφη ενημέρωση η ΕΑΔ/AFCOS γνωστοποιεί το περιεχόμενο-βασικά στοιχεία της καταγγελίας, τον μοναδικό κωδικό αναγνώρισής της και την εθνική αρχή έρευνας που έχει αναλάβει τη διερεύνησή της. Για την καταγραφή των στοιχείων της καταγγελίας, οι αρμόδιες Δομές του ΣΔΕ χρησιμοποιούν τον κωδικό αναγνώρισης.

Μετά την ολοκλήρωση της έρευνας για την καταγγελία από την εθνική αρχή, η ΕΑΔ/AFCOS έχοντας λάβει το οριστικό πόρισμα, το προωθεί στην αρμόδια ΔΑ (και ΕΦ), με κοινοποίηση στην ΕΔΕΛ. Ταυτόχρονα η ΕΑΔ/ΑFCOS ενημερώνει εγγράφως τις ως άνω Δομές του ΣΔΕ για τις περαιτέρω ενέργειες που έχουν προωθηθεί σε εθνικό επίπεδο (ενδεικτικά, παραπομπή της υπόθεσης στη δικαστική αρχή προκειμένου να αποφανθεί για την ύπαρξη απάτης).

Όσον αφορά στον χειρισμό της περίπτωσης από το σύστημα ΣΔΕ, μετά την παραλαβή του οριστικού πορίσματος της εθνικής αρχής έρευνας:

Σημείωση: Σε περιπτώσεις που η ΔΑ κατά την αρχική της ενημέρωσή της από την ΕΑΔ/ΑFCOS, αντιληφθεί από το περιεχόμενο της καταγγελίας, ότι αυτή σχετίζεται/επηρεάζει άμεσα τις δαπάνες ή τη χρηματοδότηση μίας Πράξης, προβαίνει και η ίδια σε διερεύνηση της υπόθεσης, πριν την ολοκλήρωση της έρευνας της εθνικής αρχής, δηλ. πριν λάβει το οριστικό πόρισμά της. Σε μία τέτοια περίπτωση, η ΔΑ ενημερώνει εγγράφως την ΕΑΔ/AFCOS (για την εκκίνηση της διαδικασίας εκ μέρους της), με κοινοποίηση στην ΕΔΕΛ. Εφαρμόζει τις ενέργειες της ενότητας 4.2.2.

4.2.2 Περιπτώσεις για τις οποίες αποφασίζεται η εξέταση/ διερεύνηση να γίνει από Διαχειριστική Αρχή

Όταν αποφασίζεται ότι η καταγγελία πρέπει να εξεταστεί από Διαχειριστική Αρχή (ΔΑ), η ΕΑΔ/AFCOS διαβιβάζει όλο το φάκελο της καταγγελίας στην αρμόδια ΔΑ, με κοινοποίηση στον Ενδιάμεσο Φορέα (εφόσον έχει οριστεί για τη διαχείριση της σχετικής Πράξης), στην Αρχή Ελέγχου-ΕΔΕΛ. Επίσης γνωστοποιεί τον μοναδικό κωδικό αναγνώρισης της υπόθεσης.

Για την καταγραφή των στοιχείων της καταγγελίας, οι αρμόδιες Δομές του ΣΔΕ χρησιμοποιούν τον κωδικό αναγνώρισης.

Ο/Η Προϊστάμενος/η της ΔΑ, όταν λάβει το φάκελο της καταγγελίας, καθορίζει μία Ομάδα ατόμων της Υπηρεσίας που θα ασχοληθεί με την εξέτασή της, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της ΔΑ. Η εξέταση γίνεται από τη ΔΑ, ακόμη και εάν η διαχείριση της Πράξης έχει ανατεθεί σε Ενδιάμεσο Φορέα (ΕΦ). Ωστόσο, στην Ομάδα δύναται να συμμετάσχουν και άτομα από τον ΕΦ.

Η Ομάδα ξεκινά τη διερεύνηση, εξετάζοντας καταρχάς αν συνδέεται ή όχι με παρατυπία.

Η διερεύνηση αυτή μπορεί να γίνει είτε διοικητικά είτε επιτόπια, ανάλογα με τα στοιχεία της καταγγελίας, τη φύση της Πράξης, κλπ.

Για την περίπτωση που η διερεύνηση (είτε διοικητική είτε επιτόπια) γίνεται μετά την ολοκλήρωση μίας Πράξης, χρησιμοποιείται η Έκθεση Επαλήθευσης Μακροχρόνιων Υποχρεώσεων (Έντυπο Ε.ΙΙ.12_1).

Σε όλες τις περιπτώσεις, τα παραπάνω έγγραφα θεωρούνται προσωρινά και ο Δικαιούχος δύναται να υποβάλλει αντιρρήσεις, οπότε ακολουθούνται όλα τα σχετικά βήματα που περιγράφονται στη Διαδικασία ΔΙΙ_8 Επιτόπια Επαλήθευση (ή στη ΔΙΙ_12: Επαλήθευση μακροχρόνιων υποχρεώσεων).

Επομένως το συμπέρασμα της διερεύνησης – για το αν υπάρχει ή όχι παρατυπία και τα μέτρα χειρισμού της (εφόσον υπάρχει), αποτυπώνονται στην εκάστοτε οριστική Έκθεση Επιτόπιας Επαλήθευσης ή στην οριστική Έκθεση Διοικητικής Εξέτασης.

Εάν πρόκειται για παρατυπία, η ΔΑ διερευνά περαιτέρω το αν αυτή ενέχει ή όχι πρόθεση, δηλ. αν υπάρχουν ενδείξεις/ στοιχεία για ενδεχόμενη απάτη.

Η Ομάδα καταγράφει το ιστορικό και τα συμπεράσματα της διερεύνησής της σε σχετική Αναφορά. Προωθεί την Αναφορά στον/ην Προϊστάμενο/η της ΔΑ με όλο το υλικό τεκμηρίωσης και ενημερώνει το αρχείο καταγγελιών της ΔΑ (Έντυπο Ε.VIII.3_1). Ανάλογα με το αποτέλεσμα της διερεύνησης, γίνονται οι ακόλουθες ενέργειες:

 Εάν από τη διερεύνηση προκύπτει ότι δεν πρόκειται για παρατυπία, ο/η Προϊστάμενος/η της ΔΑ αποστέλλει την Αναφορά και το υλικό τεκμηρίωσης (Έκθεση Επιτόπιας Επαλήθευσης ή Έκθεση Διοικητικής Εξέτασης, κ.λπ.) στην ΕΑΔ/AFCOS, με κοινοποίηση στον ΕΦ (εφόσον έχει αναλάβει τη διαχείριση της Πράξης), και την ΕΔΕΛ, και η καταγγελία «κλείνει».

Σε περίπτωση που από τη διερεύνηση προκύπτει ότι πρόκειται για παρατυπία που δεν ενέχει πρόθεση (δεν υπάρχουν ενδείξεις απάτης):

η ΔΑ εφαρμόζει τις ενέργειες χειρισμού της παρατυπίας (σύμφωνα με την οριστική Έκθεση Επιτόπιας Επαλήθευσης ή την οριστική Έκθεση Διοικητικής Εξέτασης) και κατ’ αντιστοιχία με όλα τα βήματα που προβλέπονται στη Διαδικασία ΔΙΙ_8 Επιτόπια Επαλήθευση (Απόφαση Δημοσιονομικής Διόρθωσης ή/και ανάκτησης/ΜΟΠ, ΔΚΔ κατηγορίας 1_Α)

Αν το θέμα αφορά σε Πράξη που διαχειρίζεται ΕΦ, η εφαρμογή των μέτρων που έχουν αποφασιστεί και η ανακοίνωση στην ΕΕ γίνονται από τον ΕΦ (υπάρχει συνεργασία με τη ΔΑ καθ’ όλη τη διάρκεια χειρισμού της καταγγελίας).

Η καταγγελία «κλείνει».

4.2.2.3 Η καταγγελία αφορά σε παρατυπία, και υπάρχουν ενδείξεις ότι αυτή ενέχει πρόθεση (υπόνοια απάτης)

Εάν από τη διερεύνηση της Ομάδας της ΔΑ προκύπτει ότι πρόκειται για παρατυπία και υπάρχουν ενδείξεις/ στοιχεία για ενδεχόμενη απάτη («υπόνοια απάτης»):

Αν το θέμα αφορά σε Πράξη που διαχειρίζεται ΕΦ, η εφαρμογή των μέτρων που έχουν αποφασιστεί και η ανακοίνωση στην ΕΕ γίνονται από τον ΕΦ (υπάρχει συνεργασία με τη ΔΑ καθ’ όλη τη διάρκεια χειρισμού της καταγγελίας).

Σε κάθε μία από τις παραπάνω περιπτώσεις, η Ομάδα της ΔΑ που είχε αναλάβει τη διερεύνηση συμπληρώνει/ αποτυπώνει τα συμπεράσματα στην Αναφορά Διερεύνησης και συμπεριλαμβάνει το πόρισμα στα στοιχεία τεκμηρίωσης και στο φάκελο που αποστέλλεται, σύμφωνα με τα αναφερόμενα παραπάνω.

4.3 Παρακολούθηση υποθέσεων «υπόνοιας απάτης» και διαπίστωση απάτης (Follow up)

Για κάθε υπόθεση «υπόνοιας απάτης» που έχει προωθηθεί σε αρμόδιες εθνικές αρχές έρευνας για περαιτέρω ενέργειες, η ΕΑΔ/AFCOS παρακολουθεί την εξέλιξη και έκβασή της και προωθεί στις Δομές του ΣΔΕ (αρμόδια ΔΑ και ΕΦ, ΕΔΕΛ) κάθε σχετική Απόφαση των εθνικών αρχών.

Σε περίπτωση τελεσίδικης απόφασης αρμόδιου δικαστηρίου που επιβεβαιώνει την απάτη (διαπιστωμένη απάτη), η ΔΑ/ ΕΦ:

Εάν η απόφαση του δικαστηρίου αφορά σε διάπραξη απάτης από πλευράς του ΕΦ, η ΔΑ προβαίνει στις αναγκαίες ενέργειες για την ανάκληση της Απόφασης Ορισμού του ΕΦ και για τη διευθέτηση των θεμάτων που σχετίζονται με τη διαχείριση των πράξεων/ αρμοδιοτήτων που του είχαν ανατεθεί.

Για την εξέλιξη και έκβαση κάθε υπόθεσης, οι αρμόδιες Δομές του ΣΔΕ ενημερώνουν τα αρχεία καταγγελιών που τηρούν.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Σε περίπτωση που η ΔΑ γίνει απευθείας αποδέκτης μίας καταγγελίας:

Οι καταγγελίες που διαβιβάζονται για διερεύνηση στην ΕΔΕΛ εξετάζονται για το παραδεκτό αυτών και αξιολογούνται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην αριθ. 126082/11-10-2021 απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών (Β΄ 4897) και το Εγχειρίδιο Ελέγχου της ΕΔΕΛ. Ανάλογα με το αποτέλεσμα της αξιολόγησης των καταγγελιών, η ΕΔΕΛ μπορεί να λάβει απόφαση :

Η ΕΔΕΛ ενημερώνει για το αποτέλεσμα της διερεύνησης των καταγγελιών την ΕΑΔ/AFCOS και την ΔΑ.

4.5 Παρακολούθηση της πορείας διερεύνησης των καταγγελιών

Οι φορείς που έχουν αναλάβει την διερεύνηση καταγγελιών (ΕΑΔ/AFCOS, ΕΔΕΛ, ΔΑ) μεριμνούν για την όσο το δυνατό ταχύτερη ολοκλήρωση των εργασιών διερεύνησης καθώς και για την ενημέρωση της ΕΑΔ/AFCOS, με κοινοποίηση και στην ΕΔΕΛ σχετικά με το αποτέλεσμα της διερεύνησης.

Η ΕΑΔ/AFCOS, ως Εθνικό σημείο υποδοχής όλων των καταγγελιών που αφορούν σε συγχρηματοδοτούμενα έργα, έχει την ευθύνη για την αποτύπωση της πορείας διερεύνησης των καταγγελιών σε ενιαίο αρχείο (Πίνακας Καταγγελιών).

Το ενιαίο αρχείο (Πίνακας Καταγγελιών) αναρτάται επικαιροποιημένο από την ΕΑΔ με τα στοιχεία που της έχουν κοινοποιηθεί από τους φορείς διερεύνησης, στην πλατφόρμα δικτύωσης της ΕΑΔ στην οποία είναι εγγεγραμμένοι διαπιστευμένοι χρήστες από την ΕΔΕΛ, με τις απαραίτητες ρήτρες διασφάλισης στοιχείων που περιέχουν ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα.

Μετά την ανάρτησή του από την ΕΑΔ, ο πίνακας καταγγελιών συμπληρώνεται και από την ΕΔΕΛ με τα στοιχεία διερεύνησης καταγγελιών από τις υπηρεσίες της και οριστικοποιείται με τη συμπλήρωσή του από την ΑΠ με τα στοιχεία δαπανών και εξαιρέσεων των έργων και τηρείται ως υποστηρικτικό στοιχείο υποβολής του πακέτου διασφάλισης στην ΕΕ.

Η ΑΠ με βάση τα στοιχεία του πίνακα και προκειμένου να προσδιορίσει τα ποσά δαπανών προς δήλωση στην ΕΕ δύναται να απευθύνει προς τους φορείς διερεύνησης των καταγγελιών (ΕΑΔ, ΕΔΕΛ, ΔΑ,) αιτήματα ενημέρωσης και επίσπευσης των διαδικασιών διερεύνησης καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.

Για τη διαμόρφωση τεκμηριωμένης άποψης και τη λήψη αποφάσεων στο πλαίσιο των Λογαριασμών από Α.Π και ΕΔΕΛ, θα πρέπει να είναι διαθέσιμο το σύνολο των επικαιροποιημένων στοιχείων που αφορούν στη διερεύνηση των καταγγελιών.

4.6 Ενημέρωση της Επιτροπής Παρακολούθησης του Προγράμματος

Η αρμόδια ΔΑ έχει την ευθύνη να ενημερώνει την Επιτροπή Παρακολούθησης του Προγράμματος σχετικά με:

Για το σκοπό αυτό συντάσσει συνοπτική αναφορά με βάση τα στοιχεία που προκύπτουν από το αρχείο καταγγελιών (Έντυπο Ε.VIII.3_1) που τηρεί η ΔΑ.

4.7 Διερεύνηση καταγγελιών προηγουμένων ΠΠ

Η ΕΑΔ διαβιβάζει τις καταγγελίες που αφορούν την Προγραμματική Περίοδο 2014-2020 ή και προηγούμενες στην ΔΑ η οποία διασφαλίζει την εξέταση τους.

4.8 Διερεύνηση καταγγελιών για παραβίαση του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων

Στην περίπτωση που ο χειριστής μιας πράξης (είτε κατά την αξιολόγηση και την επιλογή της, είτε κατά την παρακολούθηση της προόδου της και την επαλήθευση αυτής, είτε και κατά τη διάρκεια επιτόπιου ελέγχου) έχει υπόνοια/ένδειξη μη συμμόρφωσης σε κάποιο (α) θεμελιώδες δικαίωμα(τα) συμβουλεύεται την ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΗ ΛΙΣΤΑ ΣΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ ΤΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΧΑΡΤΗ ΘΕΜΕΛΙΩΔΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ Ε.Ι.1.4, προκειμένου να καταλήξει στο δικαίωμα/τα  που εκτιμά ότι αφορά η υπόνοια/ένδειξη της μη συμμόρφωσης.

Εφόσον, μετά από τη διερεύνηση διαπιστωθεί η μη συμμόρφωση της πράξης με δικαίωμα(τα), ο χειριστής

α) κατά την αξιολόγηση της πρότασης προβαίνει στην αναδιατύπωση/προσαρμογή της πρότασης ή/και στην απόρριψη, εφόσον δεν είναι δυνατή η αναδιατύπωση/προσαρμογή

β) κατά την παρακολούθηση της προόδου της πράξης ή/και στην επαλήθευση αυτής (διοικητικά ή/και επιτοπίως) προβαίνει στην ανάληψη διορθωτικών μέτρων, τα οποία ο δικαιούχος οφείλει να τα εφαρμόσει, εντός τεθείσας προθεσμίας. Στην περίπτωση που ο δικαιούχος δεν εφαρμόσει τα διορθωτικά μέτρα, δηλαδή δεν συμμορφώνεται ως προς την άρση παραβίασης κάποιου δικαιώματος, καταλογίζονται δημοσιονομικές διορθώσεις ή/και επιβάλλονται και ανακτήσεις  αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέντων ποσών.

Στην (β) περίπτωση:

5. Σχετικά έντυπα

Κωδικός Περιγραφή
Ε.VIII.3_1: Αρχείο Καταγγελιών της ΔΑ